Zalety i wady stosowania antybiotyków

antybiotykiKażdy z nas z pewnością leczył się kiedyś antybiotykami. Dla jednych jest to ostatni wybór jeśli chodzi o leczenie, inni chcą ich używać do leczenia każdej przypadłości. Jednak czy są one aż tak bardzo szkodliwe jak sądzą niektórzy, czy może raczej tak skuteczne jak twierdzą inni? Spróbuję w tym artykule przybliżyć kwestię antybiotyków, wyjaśnić ich działanie, korzyści jak i niebezpieczeństwa związane z ich zażywaniem.

 

Zacznijmy od początku. Czym są antybiotyki?

Jak mówi nam definicja:

Antybiotyki

(z greki anti – przeciw, bios – życie) – naturalne wtórne produkty metabolizmu mikroorganizmów, które działając wybiórczo w niskich stężeniach wpływają na struktury komórkowe lub procesy metaboliczne innych mikroorganizmów, hamując ich wzrost i podziały.”

A z polskiego na nasze? Antybiotyki (te naturalne), są to takie substancje, które zabijają albo hamują wzrost innych mikroorganizmów (najczęściej chodzi o bakterie). Występują one naturalnie w środowisku. Odkrycie pierwszego antybiotyku którym była penicylina, zostało dokonane w 1928 roku przez Alexandra Fleminga. Zaobserwował on, że niektóre gatunki pleśni wytwarzają substancje, które zabijają bakterie znajdujące się w pobliżu.

Było to niesamowicie przełomowe odkrycie. Antybiotyki stały się potężnym orężem w walce z zakażeniami.

Kiedyś choroby, które dla nas obecnie są błahostką – jak chociażby zapalenie ucha, zakażenie rany, zapalenie zatok, zapalenie pęcherza moczowego czy nawet zapalenie płuc – wtedy często kończyły się ciężkimi powikłaniami albo nawet śmiercią.

Antybiotyki pozwoliły skutecznie walczyć z bakteriami i zwalczać choroby, zanim zdążyły pojawić się powikłania. Zaczęto wytwarzać nowe antybiotyki, niektóre oparte na naturalnych, inne całkiem nowe. Jednak gdyby wszystko wyglądało tak kolorowo, dzisiaj nie mielibyśmy w naszych szpitalach chorób i bakterii. Niestety, bakterie stopniowo przystosowały się do nowego wroga, jakim były antybiotyki, wykształciły systemy obronne. Spowodowało to, że niektóre antybiotyki przestały być skuteczne. Trzeba było stworzyć nowe.

I w ten sposób, od niemal 100 lat trwa wyścig zbrojeń, między naukowcami a bakteriami.

 

Różne grupy antybiotyków różnią się między sobą przede wszystkim budową chemiczną, spektrum działania (tym, na jakie bakterie działają), mechanizmem działania (tym w jaki sposób radzi sobie z bakterią), drogą podawania (czy jest w tabletkach, w zastrzyku, a może w maści), dystrybucją w organizmie (do których organów najlepiej dostaje się antybiotyk) i oczywiście działaniami niepożądanymi, których nie jesteśmy w stanie uniknąć.

 

Co jest najważniejsze podczas stosowania antybiotyków?

 

  • Określić, z jaką dokładnie bakterią walczymy. W tym celu wykonujemy “posiew”. Niektóre choroby są wywoływane przez konkretne bakterie, dzięki czemu po samych objawach i po dokładnym zbadaniu, jesteśmy w stanie wybrać najlepszy antybiotyk.
  • Określić, na jaki antybiotyk są wrażliwe bakterie, które nas zaatakowały. Aby to zrobić, można wykonać “antybiogram”. Większość bakterii na szczęście nie należy do “opornych szczepów”, czyli takich, na które nie działają podstawowe antybiotyki. Takie częściej spotkamy w szpitalach. Wiąże się to z tym, iż stosuje się tam dużo różnych antybiotyków.
    Dużo chorych → dużo różnych bakterii → dużo antybiotyków → duża oporność bakterii
  • Stosować się dokładnie do zaleceń lekarza w sprawie przyjmowania Zalecenia lekarskieleków! Różne Antybiotyki mają różne działnie. W jednych ważne jest maksymalne stężenie, jakie osiągnie antybiotyk w organiźmie, w innych kluczowy jest stały czas, przez który antybiotyk będzie działał. Od tego zależy ich skuteczność. Nawet najskuteczniejszy antybiotyk może nie zadziałać i nie pokonać bakterii, jeśli będziemy go nieprawidłowo stosować! Dlatego tak ważne jest, aby przestrzegać dawki zaleconej przez lekarza oraz odstępów godzinowych między dawkami.
  • Nie przerywać kuracji “gdy poczujemy się lepiej”. Bardzo ważne jest, żeby stosować antybiotyk tak długo, jak zalecił lekarz. Najczęściej jest to 7-10 dni. Jeśli lek jest dobrze dobrany, po ok. 3 dniach powinniśmy poczuć poprawę zdrowia. Jednak do pełnego pokonania bakterii, musimy brać antybiotyk jeszcze 4-5 dni po tym, jak całkiem nam się poprawi.
  • Uważać na połączenia antybiotyków i innych leków. W naszym organiźmie zachodzą różne interakcje leków (np. na nadciśnienie, na chorobę tarczycy itp.) z antybiotykami. Może to doprowadzić do sytuacji, że leki będą za mało skuteczne, lub przeciwnie – bardziej toksyczne dla nas.
    Alkohol! – łączenie go z antybiotykami i innymi lekami jest również skrajnie niewskazane.

 

Powikłania po antybiotykoterapi:

  • Działania niepożądane leku. Najczęstsze to ból brzucha, nudności, wymioty, reakcje uczuleniowe (zawsze należy zgłaszać lekarzowi jeśli wystąpią). W rzadszych przypadkach może dojść do uszkodzenia nerek, wątroby, nerwów, bądź serca. Takie powikłania zdarzają się jednak przy poważniejszych infekcjach i przy leczeniu bardziej agresywnymi antybiotykami, które musimy ze sobą łączyć.
  • Dysbakteriozy”, czyli pozbycie się flory fizjologicznej naszego organizmu. O co chodzi?
    W stanie naturalnym, w swoim ciele i na jego powierzchni (głównie w jelitach i na skórze) mamy ok. 1.5-2kg bakterii! Jednak nie ma się czego obawiać – to są “nasze własne” bakterie, nie zrobią nam krzywdy. Bakterie żyjące w jelitach są odpowiedzialne za wytwarzanie niektórych witamin. Dodatkowo chronią nasz organizm przed innymi bakteriami i grzybami, które spowodowałyby u nas chorobę. Biorąc antybiotyk na np. zapalenie płuc, przy okazji “złych” bakerii, giną także te “dobre”. Narażeni jesteśmy wtedy na ataki, zwykle grzybicze, co objawia się biegunką, niestrawnością, innymi zakażeniami.
    Dlatego tak ważne jest stosowanie probiotyków w trakcie antybiotykoterapii.
  • Może dojść do wytworzenia się “opornego” szczepu bakterii. Dzieje się tak głównie przez nieprzestrzeganie zaleceń lekarskich o których pisałem już wcześniej. Mają na to wpływ także źle przepisywane antybiotyki – bez antybiogramu bądź na chorobę która wcale nie była wywołana przez bakterie. Innymi słowy – gdy antybiotyk jest stosowany niewłaściwie. Jest to obecnie największe zagrożenie w medycynie. W krajach, w których nie ma odpowiedniej kontroli nad stosowaniem antybiotyków (np. Indie), wykształciły się bakterie oporne na niemal wszystkie antybiotyki. Oznacza to, że nie jesteśmy w stanie ich zwalczać, bądź musimy sięgać po silne (a więc i groźne) antybiotyki.

 

Wirusy

 

Czy w trakcie chorób wirusowych należy brać antybiotyki? Należałoby się zastanowić czym są wirusy.

Wirus


Wirusy – skomplikowane cząsteczki organiczne, niemające struktury komórkowej, zbudowane z białek i kwasów nukleinowych.

 

Czyli jest to materiał genetyczny DNA lub RNA zamknięty w puszce zbudowanej z białka. Wirusy nie są żywymi organizmami. Oznacza to, że antybiotyki nie są w stanie ich zabić. Nie ma sensu brać antybiotyku w trakcie chociażby grypy, licząc że to nam pomoże. Istnieje grupa leków, która wpływa na wirusy, jednak najczęściej choroby wirusowe trzeba… “odchorować”. Dobrze jest wtedy oszczędzać się i unikać ryzyka zakażenia się bakteriami. W trakcie jakiejkolwiek choroby, nasz organizm jest osłabiony, może więc dojść do wtórnego zakażenia bakteryjnego. Tylko w takim przypadku ma sens stosowanie antybiotyków. W innych przypadkach raczej się tego nie zaleca. Pamiętaj o florze fizjologicznej, która chroni przed intruzami. Antybiotyki stosowane “profilaktycznie” osłabiają nasze bariery ochronne. Przyczyniają się również do wzrostu oporności bakterii.

Do chorób wirusowych należy między innymi:

  • przeziębienie
  • grypa
  • grypa jelitowa (żołądkowa)
  • zapalenie oskrzeli (w ponad 90% odpowiedzialne są wirusy)
  • opryszczka.

 

Jak widać antybiotyki, jak wszystkie leki, mają swoje zalety jak i wady.

Żeby maksymalnie wykorzystać dobre działanie antybiotyków i zminimalizować ryzyko powikłań, ważne jest przestrzeganie zaleceń lekarza.

Zachowanie zdrowego rozsądku również jest kluczowe – pamiętaj, że “profilaktyczna antybiotykoterapia” nie jest wskazana w przypadku chorób wirusowych. Należy jednak zachować czujność, ponieważ choroby wywołane przez bakterie, mogą być dla nas groźne.

Reklamy

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

Blog na WordPress.com.

Up ↑

%d blogerów lubi to: